Alkollü içkilerde reklam yasağı
1. Özet
İnternet sitesi üzerinden alkollü içki tanıtımı yapabilmesinin, yasal mevzuatın ilgili maddeleri ve TAPDK tarafından yürütülmekte olan uygulamalar ışığında sınırlarının belirlenmesi hakkında rapordur.
2. İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu Madde 6 Alkollü İçki Satışı Reklam ve Tanıtımı;
MADDE 6- (24/5/2013-6487 sy. Kanun/2.md) Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yapılamaz. Bu ürünlerin kullanılmasını ve satışını özendiren veya teşvik eden kampanya, promosyon ve etkinlik yapılamaz. Ancak, münhasıran alkollü içkilerin uluslararası düzeyde tanıtımına yönelik ihtisas fuarları ile bilimsel yayın ve faaliyetler düzenlenebilir. Alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayanlar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe ürünlerinin marka, amblem ya da işaretlerini kullanarak destek olamazlar. Açık alkollü içki satışı yapmaya ilişkin izin belgesi olan işletmelerde servis amaçlı materyallerde marka, amblem ve logo kullanılabilir. Televizyonlarda yayınlanan dizi, film ve müzik kliplerinde alkollü içkileri özendirici görüntülere yer verilemez.
3.Yasakların Sosyal Medya ve İnternet Üzerinde Etkileri
TAPDK tarafından, yukarıda yer alan 2013 değişikliği ilk cümlesi ‘Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yapılamaz.’ ile geçtiğimiz aylarda sosyal medya üzerinde de yasaklamalara, kısıtlamalara başlandı.
Bu maddeye istinaden alkollü içecek firmalarının sosyal medya hesaplarına Türkiye üzerinden erişim engellendi.
Türkiye üzerinden giriş yapan Twitter ve Instagram kullanıcıları, alkollü içecek firmalarına takip etme talebi gönderemediklerini fark etti. Kullanıcının 18 yaşın üzerinde olması da uygulama için bir mazeret olarak kabul edilmiyor.
Ayrıca Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) ‘nun gözünden kaçmayan diğer bir nokta ise; sosyal medya üzerinden fenomenlerce paylaşılan, gizli reklam olarak adlandırılan tanıtımlardır. TAPDK bu tanıtılara da ciddi yaptırımlar getirmenin peşinde. TAPDK yaptığı açıklamada alkollü içkilerin ne suretle olursa olsun reklamı ve tüketiciye yönelik tanıtımının yapılamayacağını belirtip, paylaşım yapan kullanıcılara ve reklam veren firmalara 5 bin ile 200 bin TL arasında cezai yaptırım uygulayacağını belirtiyor.
4. Sonuç
TAPDK’ nın, 2013 yılında gerçekleştirilmiş olan değişikliğe, geçtiğimiz aylarda yeni bir yorum eklenmesi ile sosyal medya üzerinde tanıtım reklam yapmanın önü kapatılmaya başlanmıştır. Birkaç ay önce uygulanmaya başlamış olan bu yaptırımlar aleyhine henüz Yargıtay tarafından verilmiş bir karar mevcut değildir, ancak sosyal medya veya internet üzerinden gerçekleştirilecek tanıtımın TAPDK tarafından özendirme, teşvik kapsamında değerlendirileceği düşünülmekte bu durumda ise şirket aleyhine 5.196 TL ile 207.860 TL arasında idari para cezası tahakkuk etme riski doğurmaktadır.